نحوه کاشت و نگهداری گیاه گل محمدی


گل محمدی – DAMASK ROSE
ROSA DAMASCENA : نام علمی
ROSACEAE – گل سرخیان
: خانواده
آکثراً در آسیا، با گونه هایی در اروپا ، شمال آمریکا و شمال غرب آفریقا : بومی منطقه
Rosier,ورد,قیزیل گل,گل سرخ : نام های دیگر

خاک و تغذیه دمای ایده آل محیط آبیاری و رطوبت نور محیط
خاک سبک لومی شنی یا لومی رسی با حاصلخیزی مناسب
۲۰ درجه سانتیگراد
کمی مرطوب
زیاد
گل محمدی:
گل محمدی گیاهی چندساله از جنس رزا (Rosa) و خانواده Rosaceae که دارای گل های زیبایی در رنگ های بسیار متنوع بیشتر قرمز و صورتی هستند و از آن گلاب میگیرند. اکثر گونه های آن بومی آسیا ، و بعضی گونه ها بومی اروپا ، شمال آمریکا و شمال غرب آفریقا میباشند.

گل محمدی یا گل گلاب با نام علمی Rosa damascena درختچه ای است خزندار ( Decideous ). گل محمدی از دیرباز در ایران کشت می‌شده‌ است و قسمت قابل مصرف آن گلبرگ است . ماده ٔ مؤثره ٔ آن تانن و موارد استعمال آن غرغره قابض، غرغره بورات دو سدیم است . گل سرخ . گل سوری . یک قسم از گل سرخ است .در اصفهان و کاشان از آن گلاب می‌گیرند و بعضی آنرا هم تقطیر می‌نمایند.

این نوع گل سرخ، برگها ی مرکب از ۷ و به ندرت ۹ برگچه دندانه دار دارد و به نظر می‌رسد که نوعی دو رگه ثابت از Rosa gallica و Rosa canina می‌باشد. عده‌ای آن را یک دورگه ثابت از Rosa gallica و Rosa moschata ذکر نموده‌اند. گلبرگهای آن رنگ صورتی روشن یا سفید دارد.

گل محمدی درختچه‌ای دارای شاخه‌های گل دهنده تیغ دار، استوانه‌ای شکل، بدون شیار و دارای برگهای مرکب شانه‌ای که دارای ۵-۳ برگچه متقابل دندانه‌دار می‌باشد. رگبرگهای پشت برگ مشخص و بهم رفته، برگچه چرمی و بیضی شکل، نوک تیز به طول ۵-۳ سانتی متر، و روی برگها صاف و سبز و پشت آنها سبز کمرنگ و دمگبرگهایش خزی و نمدی است و با کرکهای غده‌ای پوشیده شده و تا انتهای جام گل کشیده شده‌است.
گلها به شکل صورتی خوشرنگ با ۳۲ گلبرگ صورتی مشابه و یکدست که در اوائل صبح شروع به ظاهر شدن می‌نمایند. کاسبرگها به تعداد ۵ عدد که حداقل سه تای آنها دارای زوائد بزرگی در لبه‌ها هستند. پرچم‌ها زرد رنگ به تعداد ۱۰۰ عدد در ترکیب گل وجود دارند. میوه آن پس از ریزش گلبرگها گوشتی گرد و یا تخم مرغی به طول ۵/۱ سانتی متر که در داخل برجستگی کوزه‌ای شکل زیر گلبرگها قرار دارند.

زمان باز شدن گلها در اوائل اردیبهشت تا اوائل تیرماه می‌باشد. و در هر منطقه مدت زمان باز شدن گلها ۳۰-۲۰ روز طول می‌کشد. دوام گل حداکثر یک روز بوده و بعد از آن رنگ صورتی خوشرنگ گلبرگها به سفید می‌گراید و با اندک نسیمی گلبرگها پرپر شده و می‌ریزند.

مناطق مورد کشت گل محمدی اغلب مناطق کوهپایه‌ای و اقالیم خشک و نیمه خشک با تابستانهای معتدل و خشک و زمستانهای سرد می‌باشد.

در حال حاضر کشت گل محمدی در ۱۴ استان کشور صورت می‌پذیرد که مهمترین آنها استانهای کرمان، فارس(میمند)، اصفهان(کاشان) و آذربایجان شرقی است و در مابقی استانها کشت بیشتر به صورت پراکنده می‌باشد.

همزمان با بهار و ماههای اردیبهشت و خرداد ، گلهای محمدی با عطری دل انگیز محیط پیرامون را عطر آگین می کنند. در این زمان کارگاههای سنتی و صنعتی مختلف گلابگیری در اقصی نقاط ، با وسایل تقطیر ، گلها را هر روز صبح زود ، قبل از باز شدن کامل غنچه ، چیده و به همراه بخار آب در دیگهای مخبلف ، تقطیر می نماید.اسانس حاصله که در قسمت فوقانی پارچه جمع آوری شده ، تجمع می یابد را جدا و پس از آبگیری در درون شیشه های در بسته ، دور از نور نگهداری می کنند ، اسانس را در ظروفی که اطراف آن توسط نمد پوشیده شده است ، عرضه می نمایند، آب باقیمانده حاصل از عمل تقطیر را به عنوان «گلاب » به مصارف مختلف می رساند .از هر ۳۰۰۰ کیلوگرم ، حدود یک کیلو اسانس به دست می آید .
مزاج: مرکب القوی، در بعضی انواع آن سرد و خشک ذکر شده ولی در کل این گیاه داراری مزاجی معتدل می باشد.

طرز تهیه روغن: ۱) گلبرگهای تازه + روغن کنجد یا روغن زیتون=> در آفتاب => به محض سفید شدن گلبرگها=> فشرده => تفاله را خارج=> + گلبرگ تازه => خروج تفاله ==——–==> تا هفت بار ۲) برگ گل تازه + روغن کنجد یا زیتون=> جوشیدن روی آتش ملایم ( = دهن ورد مطبوخ، روغن گل پخته)

خواص ( بر اساس طرق استفاده): – گلبرگها و غنچه تازه: مفرح،مقوی، مسهل،مسکن صفرا، رقیق کننده بلغم – ضماد : نافع برای ورم مقعد، رفع جوش، التیام زخمها( آبله)،خشک کردن زخمها ، رفع خونریزی و رطوبات رحم، رفع زگیل، ناراحتی های پوستی، رویانییدن گوشت تازه بر زخمهای عمیق، تحلیل ورمهای گرم، شکستگی اعضاء -مالیدن: رفع سردرد گرم، چشم درد، گوش درد، تقویت دندان و لثه، ترمیم زخمهای دهان،رفع بد بویی عرق، قطع عرق ( جزء داروهای گیرنده در درمان چشم درد و التهاب چشم) -غرغره:مقوی دل و دماغ – بخور: درمان نزله گرم،عفونت بینی، بواسیر(پولیپ) بینی – عصاره گل خشک شده :قابض ، رفع خونریزی سینه، قطع اخلاط خونی، رفع رطوبات معده ، درمان یبوست، رفع خفقان گرم، رفع ضعف قلب ، بند آوردن اسهال های گرم (جزء داروهای سرد مزاج برای علاج سوءمزاج قلب و خفقان گرم قلب) – ضماد: خشک کردن رطوبتها – خوردن گل بن: قطع اخلاط خونی از سینه، قابض، بند آوردن اسهال – خوردن زرود: بند آوردن خونریزی ازهرعضوی، قطع اسهال های سخت o خواص روغن: قابض ، محلل، بازکننده مجاری ، مسهل موضعی: رفع سردرد، تقویت دماغ، رفع بی خوابی، تسکین درد گوش، درد سر، درد دندان، رویانییدن گوشت بر زخمهای عمیق،خشک کردن رطوبات و چرکها، سوختگی آتش، رفع عرق خوردن: مسهل مواد لزج، بند آوردن اسهالهای صفراوی، مسکن التهاب معده، زخم روده، دل درد، دل پیچه تنقیه: درمان زخم روده ها، دل درد و دل پیچه خوردن: رفع عوارض حادث از زکام، قطع خونریزی از سینه، خشونت صدا، ضد سرفه، خفقان گرم، درد معده و روده، دل پیچه سرد و گرم، درد کبد و طحال، علاج نزله سرد بوییدن: سردرد های گرم، دردچشم، + قرنفل=> سردردهای سرد، تقویت دماغ، حواس، ایجاد نشاط، تقویت دل، رفع خماری، بی هوشی، خفقان – گل قند (غنچه گل ساییده شده+ گلاب+ قند سفید ساییده شده+ گلیسیرین): قابض -عسل وردی (غنچه گل ساییده شده + عسل سفید+ الکل ): تنطور -غرغره گل سرخ (عسل وردی +آب): قابض ضعیف – سرکه گل سرخ: گل سرخ خشک نیم کوب + اسیداستیک + سرکه ==> 8 روز بخیسانند==> با فشار از پارچه بگذرانند ==> صاف – شربت گل سرخ (غنچه گل + آب جوش + شکر سفید): مسهل
گل محمدی بین سال های ۱۲۵۴ و ۱۲۷۶ از ایران به قاره اروپا راه یافت. محصول عمده این گل،گلاب، اسانس و گلبرگ خشکاست که از آن در صنایع دارویی، عطرسازی ، فرآورده های بهداشتی، آرایشی و صنایع غذایی استفاده می شود.

● خواص:
▪️ گل محمدی، دردهای روماتیسمی را درمان می کند.
▪️ برای بیماری های قلبی مفید است.
▪️ برای تقویت اعصاب به کار می رود.
▪️ ناراحتی گوارش از جمله معده درد را برطرف می کند.
● خواص گلاب:
▪️ خاصیت آرام بخش دارد.
▪️ افسردگی، خشم، ترس و اندوه را برطرف می کند.
▪️ گردش ضعیف خون و ناراحتی های مربوط به قلب چون تپش قلب و فشار خون بالا را درمان می کند.
▪️ تقویت کننده کبد و کیسه صفراست.
▪️ ناراحتی تنفسی مانند، آسم سرفه و تب یونجه را برطرف می کند.
▪️ خاصیت مرطوب کننده و آب رسانی به پوست دارد. مویرگ های آسیب دیده،التهاب های پوستی، قرمزی پوست، اگزما و تبخال را درمان می کند.
▪️ شربت گلاب گرمازدگی را برطرف می کند.