سوره واقعه و فضیلت آن

نقل است که عثمان بن عفّان به عیادت عبداللّه بن مسعود رفت در مرضی که به آن فوت شد به او گفت که از چه شِکوه داری گفت از گناهان خود گفت چه چیز میل داری گفت رحمت پروردگار خود گفت جهت تو طبیب طلب نکنم گفت طبیب مرا بیمار کرده گفت امر نکنم که به تو عطیّه بدهند گفت در وقتی که احتیاج داشتم به من ندادی الحال که مستغنیم می دهی گفت آنچه می دهم جهت دختران تو بوده باشد گفت ایشان را به آن حاجتی نیست جهت این که من ایشان را امر کردم بخواندن سوره واقعه و من شنیده ام از حضرت رسول صلی الله علیه و آله که می گفت هر که بخواند سوره واقعه را در هر شب نمی رسد به او پریشانی هرگز و از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام نقل است که هر که بخواند سوره واقعه را هر شب پیش از آن که بخوابد ملاقات کند خدای عزّوجلّ را در حالتی که روی آن شخص چون ماه باشد در وقت تمامی آن و از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام منقول است که هر که مشتاق باشد به بهشت و به وصف بهشت سوره واقعه بخواند.
سوره واقعه
۱-بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ إِذَا وَقَعَتِ الْوَاقِعَهُبنام خداوند بخشنده مهربان ۱٫ آن گاه که آن واقعه (واقعه قیامت) واقع شود.
۲-لَیْسَ لِوَقْعَتِهَا کَاذِبَهٌ۲٫ که در واقع شدن آن دروغى نیست
و سزا نیست کسى آن را دروغ شمارد.
۳-خَافِضَهٌ رَافِعَهٌ۳٫ پایین‌آورنده است و بالابرنده (زیرورو کننده نظام خلقت و سپس پایین‌آورنده اهل کفر و طغیان
و بالا برنده اهل تقوى و ایمان).
۴-إِذَا رُجَّتِ الْأَرْضُ رَجًّا۴٫ آن گاه که این زمین (به همان لرزش معهود خود) سخت لرزانده شود.
۵-وَبُسَّتِ الْجِبَالُ بَسًّا۵٫ و کوه‌ها به شدت سیر داده شوند و خرد گردند.
۶-فَکَانَتْ هَبَاءً مُنْبَثًّا۶٫ پس به حالت غبار پراکنده درآیند.
۷-وَکُنْتُمْ أَزْوَاجًا ثَلَاثَهً۷٫ و شما (مکلّفان) به سه گروه تقسیم شوید:
۸-فَأَصْحَابُ الْمَیْمَنَهِ مَا أَصْحَابُ الْمَیْمَنَهِ۸٫ (نخست) اصحاب یمین چه هستند اصحاب یمین؟ (گویى تجسم یمن و سعادت.)
۹-وَأَصْحَابُ الْمَشْأَمَهِ مَا أَصْحَابُ الْمَشْأَمَهِ۹٫ و (دوم) اصحاب شمال چه هستند اصحاب شمال؟ (گویى تبلور شومى و شقاوت.)
۱۰-وَالسَّابِقُونَ السَّابِقُونَ۱۰٫ و (سوم) پیشگامان (در ایمان) سبقت‌گیران (در تقوى).
۱۱-أُولَئِکَ الْمُقَرَّبُونَ۱۱٫ آنها مقربان (درگاه) اند.
۱۲-فِی جَنَّاتِ النَّعِیمِ۱۲٫ در بهشت‌ها و باغ‌هاى پرنعمت خواهند بود.
۱۳-ثُلَّهٌ مِنَ الْأَوَّلِینَ۱۳٫ گروه انبوهى از پیشینیان (معصومین از گذشتگان).
۱۴-وَقَلِیلٌ مِنَ الْآخِرِینَ۱۴٫ و اندکى از پسینیان (معصومین امت اخیر).
۱۵-عَلَى سُرُرٍ مَوْضُونَهٍ۱۵٫ بر تخت‌هایى بافته شده (از طلا
آراسته به جواهر
و چیده شده در ردیف هم).
۱۶-مُتَّکِئِینَ عَلَیْهَا مُتَقَابِلِینَ۱۶٫ تکیه داده بر آنها رو به روى یکدیگر.
۱۷-یَطُوفُ عَلَیْهِمْ وِلْدَانٌ مُخَلَّدُونَ۱۷٫ همواره به گرد آنها پسرانى جاودانى (در طراوت و نوجوانى) و دستبند و گوشواره‌دار مى‌گردند.
۱۸-بِأَکْوَابٍ وَأَبَارِیقَ وَکَأْسٍ مِنْ مَعِینٍ۱۸٫ با تنگ‌ها و ابریق‌ها و جام‌هایى از شرابى روان (و جارى از سرچشمه).
۱۹-لَا یُصَدَّعُونَ عَنْهَا وَلَا یُنْزِفُونَ۱۹٫ که از آن نه سردرد مى‌گیرند و نه عقلشان زایل مى‌گردد.
۲۰-وَفَاکِهَهٍ مِمَّا یَتَخَیَّرُونَ۲۰٫ و با میوه از آنچه انتخاب کنند.
۲۱-وَلَحْمِ طَیْرٍ مِمَّا یَشْتَهُونَ۲۱٫ و گوشت پرنده از هر چه میل نمایند.
۲۲-وَحُورٌ عِینٌ۲۲٫ و (براى آنها در آنجا) زنانى است سفیدپوست و درشت‌چشم و زیبا.
۲۳-کَأَمْثَالِ اللُّؤْلُؤِ الْمَکْنُونِ۲۳٫ همانند مرواریدى نهان در صدف (که نه تغییر رنگ داده و نه دست کسى به آن رسیده).
۲۴-جَزَاءً بِمَا کَانُوا یَعْمَلُونَ۲۴٫ به پاداش آنچه (در دنیا از عمل‌هاى شایسته) به جا مى‌آوردند.
۲۵-لَا یَسْمَعُونَ فِیهَا لَغْوًا وَلَا تَأْثِیمًا۲۵٫ در آن بهشت‌ها هرگز سخنى لغو و گناه‌آور نمى‌شنوند.
۲۶-إِلَّا قِیلًا سَلَامًا سَلَامًا۲۶٫ مگر سخن سلام (علیک) سلام (علیک).
۲۷-وَأَصْحَابُ الْیَمِینِ مَا أَصْحَابُ الْیَمِینِ۲۷٫ و (اما) یاران دست راست
چه هستند یاران دست راست؟ (مبارکان نامه به دست راست داده‌شدگان).
۲۸-فِی سِدْرٍ مَخْضُودٍ۲۸٫ در (میان باغ‌هایى از درخت) سدر بى‌خار.
۲۹-وَطَلْحٍ مَنْضُودٍ۲۹٫ و (درخت) موز که میوه‌هایش روى هم نشسته.
۳۰-وَظِلٍّ مَمْدُودٍ۳۰٫ و سایه‌اى کشیده شده دائم

۳۱-وَمَاءٍ مَسْکُوبٍ۳۱٫ و آبى ریزان (از آبشارها)

۳۲-وَفَاکِهَهٍ کَثِیرَهٍ۳۲٫ و میوه‌هایى (از حیث انواع و الوان و خصوصیات) فراوان

۳۳-لَا مَقْطُوعَهٍ وَلَا مَمْنُوعَهٍ۳۳٫ که نه تمام شدنى است و نه ممنوع از استفاده است

۳۴-وَفُرُشٍ مَرْفُوعَهٍ۳۴٫ و فرش‌هایى عالى و روى هم گسترده
یا همسرانى والا قدر در اخلاق و جمال.
۳۵-إِنَّا أَنْشَأْنَاهُنَّ إِنْشَاءً۳۵٫ که البته ما آنها را به آفرینش خاصى (به نحو اعجاز از غیر راه توالد
و یا تجدید خلقت زنان مؤمن سالمند دنیا) آفریدیم.
۳۶-فَجَعَلْنَاهُنَّ أَبْکَارًا۳۶٫ پس آنها را (براى همیشه) دوشیزه قرار داده‌ایم.
۳۷-عُرُبًا أَتْرَابًا۳۷٫ و دوستان و عشق‌ورزان به همسر
یا همسالان با یکدیگر یا با همسرانشان.
۳۸-لِأَصْحَابِ الْیَمِینِ۳۸٫ (اینها همه) براى یاران دست راست است

۳۹-ثُلَّهٌ مِنَ الْأَوَّلِینَ۳۹٫ که گروهى انبوه از پیشینیان (از امت‌هاى گذشته)

۴۰-وَثُلَّهٌ مِنَ الْآخِرِینَ۴۰٫ و گروه انبوهى از متأخران (از آخرین امت) اند.
۴۱-وَأَصْحَابُ الشِّمَالِ مَا أَصْحَابُ الشِّمَالِ۴۱٫ و (اما) یاران دست چپ
چه هستند یاران دست چپ؟ (شقاوتمندان نامه به دست چپ داده شدگان).
۴۲-فِی سَمُومٍ وَحَمِیمٍ۴۲٫ در (میان) حرارت نفوذکننده آتش و آب جوشان

۴۳-وَظِلٍّ مِنْ یَحْمُومٍ۴۳٫ و سایه‌اى از دود غلیظ سیاه‌اند

۴۴-لَا بَارِدٍ وَلَا کَرِیمٍ۴۴٫ که نه خنک است و نه سودبخش (براى استراحت).
۴۵-إِنَّهُمْ کَانُوا قَبْلَ ذَلِکَ مُتْرَفِینَ۴۵٫ حقّا که آنها پیش از این (در دنیا) از صاحب نعمت‌هاى خوشگذران بودند.
۴۶-وَکَانُوا یُصِرُّونَ عَلَى الْحِنْثِ الْعَظِیمِ۴۶٫ و همواره بر تخلّفات بزرگ (از پیمان‌هاى الهى) اصرار مى‌ورزیدند.
۴۷-وَکَانُوا یَقُولُونَ أَئِذَا مِتْنَا وَکُنَّا تُرَابًا وَعِظَامًا أَإِنَّا لَمَبْعُوثُونَ۴۷٫ و مى‌گفتند: آیا هنگامى که ما مردیم و خاک و پاره‌هاى استخوان شدیم آیا حتما ما برانگیخته مى‌شویم؟!
۴۸-أَوَآبَاؤُنَا الْأَوَّلُونَ۴۸٫ و آیا نیاکان ما (نیز برانگیخته مى‌شوند)؟
۴۹-قُلْ إِنَّ الْأَوَّلِینَ وَالْآخِرِینَ۴۹٫ بگو: بى‌تردید اولین و آخرین

۵۰-لَمَجْمُوعُونَ إِلَى مِیقَاتِ یَوْمٍ مَعْلُومٍ۵۰٫ حتما به سوى وعده‌گاه روز معینى (روز قیامت) گردآورى خواهند شد.
۵۱-ثُمَّ إِنَّکُمْ أَیُّهَا الضَّالُّونَ الْمُکَذِّبُونَ۵۱٫ سپس شما اى گمراهان انکارکننده (رسالت و قیامت)

۵۲-لَآکِلُونَ مِنْ شَجَرٍ مِنْ زَقُّومٍ۵۲٫ حتما از درختى (بد منظر و بد طعم و بو) که زقّوم است خواهید خورد.
۵۳-فَمَالِئُونَ مِنْهَا الْبُطُونَ۵۳٫ پس شکم‌ها را از آن پر خواهید نمود.
۵۴-فَشَارِبُونَ عَلَیْهِ مِنَ الْحَمِیمِ۵۴٫ پس روى آن آب جوشان خواهید نوشید.
۵۵-فَشَارِبُونَ شُرْبَ الْهِیمِ۵۵٫ پس همانند شتران عطش‌زده مى‌نوشید.
۵۶-هَذَا نُزُلُهُمْ یَوْمَ الدِّینِ۵۶٫ این در روز جزا پذیرایى ابتدایى آنهاست.
۵۷-نَحْنُ خَلَقْنَاکُمْ فَلَوْلَا تُصَدِّقُونَ۵۷٫ ما شما را آفریدیم پس چرا (به توحید و رسالت در دنیا و تجدید خلقتان در آخرت) تصدیق نمى‌کنید؟!
۵۸-أَفَرَأَیْتُمْ مَا تُمْنُونَ۵۸٫ آیا آنچه از نطفه (در رحم) مى‌ریزید دیده‌اید؟
۵۹-أَأَنْتُمْ تَخْلُقُونَهُ أَمْ نَحْنُ الْخَالِقُونَ۵۹٫ آیا شما آن را (در مراحل مختلف تا انسان کامل) مى‌آفرینید یا ما آفریننده‌ایم؟
۶۰-نَحْنُ قَدَّرْنَا بَیْنَکُمُ الْمَوْتَ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِینَ۶۰٫ ماییم که مرگ را در میان شما (از نظر اسباب و مدت و تقدیم و تأخیر) مقدّر کردیم- و هرگز ما در اراده مغلوب نمى‌شویم-
۶۱-عَلَى أَنْ نُبَدِّلَ أَمْثَالَکُمْ وَنُنْشِئَکُمْ فِی مَا لَا تَعْلَمُونَ۶۱٫ تا (در دنیا) امثالتان را به جاى شما قرار دهیم (همواره جمعى را ببریم و نظائرشان را بیاوریم) و (در آخرت به تناسب آن جهان) شما را در صورت‌ها و حالاتى که نمى‌دانید مجددا ایجاد نماییم.
۶۲-وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ النَّشْأَهَ الْأُولَى فَلَوْلَا تَذَکَّرُونَ۶۲٫ و به یقین شما خلقت نخستین (در این دنیا) را دانستید (که چگونه پیدا شده و همواره تبادل مى‌یابد) پس چرا متذکّر نمى‌شوید؟!
۶۳-أَفَرَأَیْتُمْ مَا تَحْرُثُونَ۶۳٫ آیا آنچه را کشت مى‌کنید دیده‌اید؟
۶۴-أَأَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ۶۴٫ آیا شما آن را مى‌رویانید یا ما رویاننده‌ایم؟
۶۵-لَوْ نَشَاءُ لَجَعَلْنَاهُ حُطَامًا فَظَلْتُمْ تَفَکَّهُونَ۶۵٫ اگر اراده حتمى کنیم مسلّما آن را خار و خاشاک مى‌گردانیم
پس شما از روى تعجب و تأسف گویید:
۶۶-إِنَّا لَمُغْرَمُونَ۶۶٫ حقّا که ما غرامت‌زده‌ایم!
۶۷-بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ۶۷٫ بلکه ما محروم و بدبختیم!
۶۸-أَفَرَأَیْتُمُ الْمَاءَ الَّذِی تَشْرَبُونَ۶۸٫ آیا آبى را که مى‌نوشید دیده‌اید؟
۶۹-أَأَنْتُمْ أَنْزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ أَمْ نَحْنُ الْمُنْزِلُونَ۶۹٫ آیا شما آن را از ابر سفید باران‌زا فرود آوردید یا ما فرو فرستنده‌ایم؟
۷۰-لَوْ نَشَاءُ جَعَلْنَاهُ أُجَاجًا فَلَوْلَا تَشْکُرُونَ۷۰٫ اگر بخواهیم آن را تلخ مى‌گردانیم
پس چرا سپاس نمى‌گزارید؟!
۷۱-أَفَرَأَیْتُمُ النَّارَ الَّتِی تُورُونَ۷۱٫ آیا آن آتشى را که برمى‌افروزید دیده‌اید؟
۷۲-أَأَنْتُمْ أَنْشَأْتُمْ شَجَرَتَهَا أَمْ نَحْنُ الْمُنْشِئُونَ۷۲٫ آیا شما درخت آن را ایجاد کرده‌اید یا ما ایجادکننده‌ایم؟
۷۳-نَحْنُ جَعَلْنَاهَا تَذْکِرَهً وَمَتَاعًا لِلْمُقْوِینَ۷۳٫ ما آن را وسیله تذکر (آتش قیامت) و برخوردارى براى مسافران قرار داده‌ایم.
۷۴-فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّکَ الْعَظِیمِ۷۴٫ پس به نام پروردگار بزرگت تسبیح گوى (و او را از هر عیب و نقصى برى دان).
۷۵-فَلَا أُقْسِمُ بِمَوَاقِعِ النُّجُومِ۷۵٫ پس سوگند به جایگاه ستارگان (در جوّ وسیع) و به زمان غروب و سقوط آنها
و به اوقات نزول اجزاء قرآن

۷۶-وَإِنَّهُ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظِیمٌ۷۶٫ و البته اگر بدانید این سوگندى است بزرگ (زیرا اوّلى از ادلّه توحید و قدرت حق در تکوین و دومى از ادلّه حکمت و رحمت او در تشریع است)

۷۷-إِنَّهُ لَقُرْآنٌ کَرِیمٌ۷۷٫ که به یقین این قرآنى است کریم (نیکو و ستوده و نفیس و گرامى در نزد فرستنده آن و پذیرندگانش)

۷۸-فِی کِتَابٍ مَکْنُونٍ۷۸٫ که در نوشته‌اى مستور (و لوحى محفوظ از تغییر و تبدیل نگاشته شده) است

۷۹-لَا یَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ۷۹٫ که آن (لوح نوشته) را لمس نکند جز فرشتگان پاکیزه شده (از کدورت تجسم و معاصى)
و خطوط این قرآن را لمس نکند جز پاکان از حدث
و معارف آن را نداند جز پاکیزگان از رذایل اخلاقى
و حقایق عرفانى آن را درک ننماید جز پاکان از تعلّق دل به غیر معبود.
۸۰-تَنْزِیلٌ مِنْ رَبِّ الْعَالَمِینَ۸۰٫ فرو فرستاده شده از جانب پروردگار جهانیان است (به لوح
و از آن به جبرئیل و از وى به قلب پیامبر
و از آنجا به متن جامعه).
۸۱-أَفَبِهَذَا الْحَدِیثِ أَنْتُمْ مُدْهِنُونَ۸۱٫ آیا با این سخن (با این قرآنى که به مردم گفته شده) به سستى و سبکى برخورد مى‌کنید؟!
۸۲-وَتَجْعَلُونَ رِزْقَکُمْ أَنَّکُمْ تُکَذِّبُونَ۸۲٫ و روزى‌تان را (از آن و سپاس آن روزى را) این قرار مى‌دهید که آن را تکذیب مى‌نمایید؟
۸۳-فَلَوْلَا إِذَا بَلَغَتِ الْحُلْقُومَ۸۳٫ پس چرا آن گاه که جان به گلوگاه مى‌رسد

۸۴-وَأَنْتُمْ حِینَئِذٍ تَنْظُرُونَ۸۴٫ و شما در آن حال (به وضع خود یا آن محتضر) مى‌نگرید

۸۵-وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَیْهِ مِنْکُمْ وَلَکِنْ لَا تُبْصِرُونَ۸۵٫ و ما (و فرشتگان ما) به آن محتضر از شما نزدیکتریم و لکن نمى‌بینید

۸۶-فَلَوْلَا إِنْ کُنْتُمْ غَیْرَ مَدِینِینَ۸۶٫ (آرى) پس چرا اگر شما مجازات شدنى نیستید

۸۷-تَرْجِعُونَهَا إِنْ کُنْتُمْ صَادِقِینَ۸۷٫ آن جان را (در آن حال به بدن خود) بازنمى‌گردانید اگر راستگویید؟!
۸۸-فَأَمَّا إِنْ کَانَ مِنَ الْمُقَرَّبِینَ۸۸٫ پس اگر (آن محتضر) از مقربان باشد

۸۹-فَرَوْحٌ وَرَیْحَانٌ وَجَنَّتُ نَعِیمٍ۸۹٫ پس (او را) آسایش و روزى پاک و بهشت پرنعمت است.
۹۰-وَأَمَّا إِنْ کَانَ مِنْ أَصْحَابِ الْیَمِینِ۹۰٫ و اما اگر از یاران دست راست باشد

۹۱-فَسَلَامٌ لَکَ مِنْ أَصْحَابِ الْیَمِینِ۹۱٫ پس (به او گفته مى‌شود) سلامى است تو را از جانب یاران دست راست.
۹۲-وَأَمَّا إِنْ کَانَ مِنَ الْمُکَذِّبِینَ الضَّالِّینَ۹۲٫ و اما اگر از تکذیب‌کنندگان گمراه باشد

۹۳-فَنُزُلٌ مِنْ حَمِیمٍ۹۳٫ پس پذیرایى ابتدایى (او) از آب جوشان است

۹۴-وَتَصْلِیَهُ جَحِیمٍ۹۴٫ و وارد شدن در جهنم و چشیدن حرارت آن.
۹۵-إِنَّ هَذَا لَهُوَ حَقُّ الْیَقِینِ۹۵٫ به یقین این (مطالب) خود حقّى است یقینى و غیر قابل شک.
۹۶-فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّکَ الْعَظِیمِ۹۶٫ پس به نام پروردگار بزرگ خود تسبیح گو (و او را از هر نقصى منزه دان).