سوره نباء و فضیلت آن


شیخ صدوق از امام جعفر صادق علیه السلام روایت کرده که فرمود هر که بخواند سوره عَمَّ یَتَسآئَلُونَ را از سال بیرون نشود که زیارت کند بیت اللّه الحرام را هرگاه مداومت کند بر آن در هر روز و شیخ طبرسی در مجمع البیان از اُبیّ بن کعب روایت کرده که حضرت رسول صلی الله علیه و آله فرمود که هر که بخواند سوره عَمَّ یَتَسآئَلُونَ را سیراب فرماید حقّ تعالی او را از شراب سرد در روز قیامت و بدانکه در روایات اهل بیت علیهم السلام وارد شده که نَباءعظیم ولایت است و آن که حضرت امیرالمومنین علیه السلام نَباء عظیم است ((هُوَ النَّبَاءُ الْعَظیمُ وَ فُلْکُ نُوحٍ * وَ بابُاللّهِ وَانْقَطَعَ الْخِطابُ)).

سوره نبا (عم)

۱-بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ عَمَّ یَتَسَاءَلُونَ
بنام خداوند بخشنده مهربان ۱٫ (کافران) درباره چه چیزى از یکدیگر مى‌پرسند؟

۲-عَنِ النَّبَإِ الْعَظِیمِ
۲٫ از خبرى بزرگ (آمدن
امیرالمومنین
یا حقانیت قرآن)

۳-الَّذِی هُمْ فِیهِ مُخْتَلِفُونَ
۳٫ همان خبرى که در آن اختلاف دارند (برخى آن را محال و برخى مستبعد دانسته
برخى تردید داشته و برخى با علم به آن
منکرند).

۴-کَلَّا سَیَعْلَمُونَ
۴٫ نه چنان است (که فکر مى‌کنند) به زودى خواهند دانست.

۵-ثُمَّ کَلَّا سَیَعْلَمُونَ
۵٫ باز هم نه چنان است
به زودى خواهند دانست. (این دو آیه تهدید است براى منکران نبأ عظیم).

۶-أَلَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهَادًا
۶٫ آیا این زمین را مهد آرامش قرار ندادیم؟ (از این آیه تا آیه ۱۶
نه دلیل بر اثبات نبأ عظیم است).

۷-وَالْجِبَالَ أَوْتَادًا
۷٫ و کوه‌ها را میخهایى؟ (فرو رفته در سطح آن نکردیم؟)

۸-وَخَلَقْنَاکُمْ أَزْوَاجًا
۸٫ و شما را به صورت جفت‌هایى آفریدیم.

۹-وَجَعَلْنَا نَوْمَکُمْ سُبَاتًا
۹٫ و خوابتان را وسیله آرامش (بدن و نوعى از بریدن دست روح از تصرف در بدن) کردیم.

۱۰-وَجَعَلْنَا اللَّیْلَ لِبَاسًا
۱۰٫ و شب را پوششى (بر اشیاء و کارهاى شما) قرار دادیم.

۱۱-وَجَعَلْنَا النَّهَارَ مَعَاشًا
۱۱٫ و روز را وقت زندگى و تلاش براى معاش نمودیم.

۱۲-وَبَنَیْنَا فَوْقَکُمْ سَبْعًا شِدَادًا
۱۲٫ و بر بالاى سر شما هفت آسمان محکم و استوار بنا نمودیم.

۱۳-وَجَعَلْنَا سِرَاجًا وَهَّاجًا
۱۳٫ و چراغى بسیار فروزان و سوزان (خورشید) قرار دادیم.

۱۴-وَأَنْزَلْنَا مِنَ الْمُعْصِرَاتِ مَاءً ثَجَّاجًا
۱۴٫ و از بادهاى فشارآورنده (به ابر) و ابرهاى متراکم درهم فشرده
آب ریزان فراوانى (به صورت باران و برف و تگرگ) فرود آوردیم.

۱۵-لِنُخْرِجَ بِهِ حَبًّا وَنَبَاتًا
۱۵٫ تا به وسیله آن دانه‌ها و گیاهان را (از دل خاک) بیرون آوریم.

۱۶-وَجَنَّاتٍ أَلْفَافًا
۱۶٫ و باغ‌هایى با درختانى انبوه و در هم پیچیده.

۱۷-إِنَّ یَوْمَ الْفَصْلِ کَانَ مِیقَاتًا
۱۷٫ به یقین روز داورى (میان جهانیان) و جدایى (حق از باطل و نیکان از بدان- در علم ازلى الهى و بر طبق نوشته لوح محفوظ-) وعده‌گاه است (وعده‌ گاه معارفه همگانى
رسیدگى به همه امور
تعیین حسنات و سیّئات
و توفیه پاداش‌ها و کیفرها. و از این آیه تا آخر سوره توصیف پیدایش نبأ عظیم و حوادث و حقایق آن صحنه فراتر از ادراک بشرى است).

۱۸-یَوْمَ یُنْفَخُ فِی الصُّورِ فَتَأْتُونَ أَفْوَاجًا
۱۸٫ روزى که در صور (به نفخه سوم) دمیده شود
پس شما فوج فوج (از گورها به سوى حساب) مى‌آیید.

۱۹-وَفُتِحَتِ السَّمَاءُ فَکَانَتْ أَبْوَابًا
۱۹٫ و آسمان گشوده شود و به صورت درهایى (براى نزول انبوه فرشتگان) درآید.

۲۰-وَسُیِّرَتِ الْجِبَالُ فَکَانَتْ سَرَابًا
۲۰٫ و کوه‌ها (از جاى خود) سیر داده شوند و (حقیقتا معدوم و در نظر) آب نما گردند.

۲۱-إِنَّ جَهَنَّمَ کَانَتْ مِرْصَادًا
۲۱٫ البته جهنم (در آن روز) کمین‌گاه است (فرشتگان در اطراف صراط آن براى حفظ مؤمنان از سقوط و جذب کافران به جهنم کمین مى‌کنند).

۲۲-لِلطَّاغِینَ مَآبًا
۲۲٫ براى طغیان‌گران جاى بازگشت است.

۲۳-لَابِثِینَ فِیهَا أَحْقَابًا
۲۳٫ که روزگاران درازى (به درازاى ابدیت) در آن درنگ کنند.

۲۴-لَا یَذُوقُونَ فِیهَا بَرْدًا وَلَا شَرَابًا
۲۴٫ در آنجا نه خنکى (هوا و نوشیدنى) چشند و نه آشامیدنى (گوارا).

۲۵-إِلَّا حَمِیمًا وَغَسَّاقًا
۲۵٫ مگر آب جوشان و مایعات روان از چرک و خونابه.

۲۶-جَزَاءً وِفَاقًا
۲۶٫ کیفرى است موافق (عقاید و اخلاق و عمل‌هاى آنها).

۲۷-إِنَّهُمْ کَانُوا لَا یَرْجُونَ حِسَابًا
۲۷٫ همانا آنها هیچ امیدى به (روز) حساب نداشتند.

۲۸-وَکَذَّبُوا بِآیَاتِنَا کِذَّابًا
۲۸٫ و آیات و نشانه‌هاى ما را سخت و مصرّانه تکذیب کردند.

۲۹-وَکُلَّ شَیْءٍ أَحْصَیْنَاهُ کِتَابًا
۲۹٫ و ما به شمار همه چیز احاطه یافته و آن را در کتاب لوح محفوظ قرار داده و هر عملى از آنها را در صحیفه اعمالشان ثبت کرده‌ایم.

۳۰-فَذُوقُوا فَلَنْ نَزِیدَکُمْ إِلَّا عَذَابًا
۳۰٫ پس بچشید که هرگز براى شما جز عذاب نخواهیم افزود.

۳۱-إِنَّ لِلْمُتَّقِینَ مَفَازًا
۳۱٫ همانا براى پرهیزکاران رستگارى و کامیابى و جایگاه نجات است.

۳۲-حَدَائِقَ وَأَعْنَابًا
۳۲٫ باغ‌هاى حصارین و درختان انگور است.

۳۳-وَکَوَاعِبَ أَتْرَابًا
۳۳٫ و دخترانى نارپستان و هم سن و سال.

۳۴-وَکَأْسًا دِهَاقًا
۳۴٫ و جام‌هایى سرشار (از شراب‌ها و شربت‌هاى گوناگون).

۳۵-لَا یَسْمَعُونَ فِیهَا لَغْوًا وَلَا کِذَّابًا
۳۵٫ در آنجا نه هرگز لغوى مى‌شنوند و نه دروغى و نه تکذیبى (خدا و فرشتگان آنها را و آنها یکدیگر را تکذیب نمى‌کنند.)

۳۶-جَزَاءً مِنْ رَبِّکَ عَطَاءً حِسَابًا
۳۶٫ (این) پاداشى (است) از جانب پروردگارت
بخششى به قدر کافى و روى حساب عمل‌هاى گذشته است.

۳۷-رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَیْنَهُمَا الرَّحْمَنِ لَا یَمْلِکُونَ مِنْهُ خِطَابًا
۳۷٫ همان پروردگار آسمان‌ها و زمین و آنچه در میان آن دو است
همان خداى رحمان که اهل محشر را در برابر او هرگز یاراى سخن نباشد (که مستقلا شفاعت کنند یا اعتراض به داورى یا پاداش و کیفرش نمایند).

۳۸-یَوْمَ یَقُومُ الرُّوحُ وَالْمَلَائِکَهُ صَفًّا لَا یَتَکَلَّمُونَ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمَنُ وَقَالَ صَوَابًا
۳۸٫ روزى که روح (جبرئیل یا رئیس فرشتگان یا موجود شریفى از غیر جنس ملک) و فرشتگان به صف مى‌ایستند
هیچ یک از آنان سخن نمى‌گوید مگر آن کس که خداى رحمان او را اذن دهد و سخن درست گوید.

۳۹-ذَلِکَ الْیَوْمُ الْحَقُّ فَمَنْ شَاءَ اتَّخَذَ إِلَى رَبِّهِ مَآبًا
۳۹٫ آن روز
روز حق است
پس هر که خواهد (از هم اکنون) به سوى پروردگار خود راه بازگشتى پیش گیرد (عقاید و اعمالى انتخاب کند که به او برسد).

۴۰-إِنَّا أَنْذَرْنَاکُمْ عَذَابًا قَرِیبًا یَوْمَ یَنْظُرُ الْمَرْءُ مَا قَدَّمَتْ یَدَاهُ وَیَقُولُ الْکَافِرُ یَا لَیْتَنِی کُنْتُ تُرَابًا
۴۰٫ به یقین ما شما را از عذابى نزدیک بیم دادیم
روزى که هر کس به آنچه با دست‌هاى خود پیش فرستاده مى‌نگرد
و کافر مى‌گوید: اى کاش خاک