سوره تبارک و فضیلت آن

از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام منقول است که هر که بخواند سوره تَبارَکَ الَّذی بِیَدِهِ الْمُلْکُ در مکتُوبه پیش از آن که بخوابد پیوسته در امان خدای تعالی خواهد بود تا داخل صبح شود و در امان خدای تعالی خواهد بود روز قیامت تا داخل بهشت شود و قطب راوندی از ابن عبّاس نقل کرده که مردی خیمه زد بر روی قبری و ندانست که آن قبر است پس خواند سوره تَبارَکَ الَّذی بِیَدِهِ الْمُلْکُ را پس شنید صَیحه زننده ای را که گفت این سوره مُنْجِیَه است پس این مطلب را به حضرت رسول صلی الله علیه و آله عرض کرد آن حضرت فرمود آن سوره نجات دهنده است از عذاب قبر.
سوره تبارک (ملک)
۱-بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ تَبَارَکَ الَّذِی بِیَدِهِ الْمُلْکُ وَهُوَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌبنام خداوند بخشنده مهربان ۱٫ مقدس و والا و پرخیر و برکت است آن (خدایى) که ملکیت حقیقى و حاکمیت بر جهان هستى در دست (قدرت) اوست (زیرا آفرینش و حفظ و تدبیر آن تحت اراده اوست) و او بر هر چیزى تواناست.
۲-الَّذِی خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَیَاهَ لِیَبْلُوَکُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا وَهُوَ الْعَزِیزُ الْغَفُورُ۲٫ همان که مرگ و زندگى را (براى شما آدمیان) پدید آورد تا شما را بیازماید که کدامتان نیکوکارترید و اوست مقتدر شکست‌ناپذیر و آمرزنده.
۳-الَّذِی خَلَقَ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ طِبَاقًا مَا تَرَى فِی خَلْقِ الرَّحْمَنِ مِنْ تَفَاوُتٍ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرَى مِنْ فُطُورٍ۳٫ همان که هفت آسمان را طبقه‌هایى (روى هم) آفرید
هرگز در آفرینش خداى رحمان (از نظر زیبایى
استوارى و اتقان صنع) تفاوت و ناهمگونى نمى‌بینى
پس بار دیگر بنگر آیا (در خلق اشیا) هیچ خلل و شکاف (و خلاف حکمت) مى‌بینى؟
۴-ثُمَّ ارْجِعِ الْبَصَرَ کَرَّتَیْنِ یَنْقَلِبْ إِلَیْکَ الْبَصَرُ خَاسِئًا وَهُوَ حَسِیرٌ۴٫ سپس بار دیگر (به جهان هستى) نگاه کن که چشم (دلت) خوار و وامانده (از درک نقص و خللى در خلقت) به سوى تو بازمى‌گردد.
۵-وَلَقَدْ زَیَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْیَا بِمَصَابِیحَ وَجَعَلْنَاهَا رُجُومًا لِلشَّیَاطِینِ وَأَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابَ السَّعِیرِ۵٫ و به یقین ما آسمان نزدیکتر (به شما) را با چراغ‌هایى (از ستارگان) زینت بخشیدیم و آنها را وسایل رجم شیاطین قرار دادیم
و براى آنها (براى شیاطین در آخرت) عذاب آتش فروزان آماده نموده‌ایم.
۶-وَلِلَّذِینَ کَفَرُوا بِرَبِّهِمْ عَذَابُ جَهَنَّمَ وَبِئْسَ الْمَصِیرُ۶٫ و براى کسانى که به پروردگارشان کفر ورزیدند عذاب جهنم است
و آن بد جاى بازگشتى است.
۷-إِذَا أُلْقُوا فِیهَا سَمِعُوا لَهَا شَهِیقًا وَهِیَ تَفُورُ۷٫ چون در آن افکنده شوند از آن صداى دلخراش فرو کشیدن نفس بشنوند در حالى که پیوسته در جوش و فوران است.
۸-تَکَادُ تَمَیَّزُ مِنَ الْغَیْظِ کُلَّمَا أُلْقِیَ فِیهَا فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُهَا أَلَمْ یَأْتِکُمْ نَذِیرٌ۸٫ نزدیک است که از شدت خشم متلاشى شود هر گاه گروهى در آن افکنده شوند نگهبانانش از آنها مى‌پرسند: آیا شما را (در دنیا) بیم‌دهنده‌اى نیامد؟
۹-قَالُوا بَلَى قَدْ جَاءَنَا نَذِیرٌ فَکَذَّبْنَا وَقُلْنَا مَا نَزَّلَ اللَّهُ مِنْ شَیْءٍ إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا فِی ضَلَالٍ کَبِیرٍ۹٫ مى‌گویند: چرا
مسلّما براى ما (از جانب خدا) بیم‌دهنده‌اى آمد
ولى (او را) تکذیب کردیم و گفتیم: خدا چیزى نازل نکرده شما جز در گمراهى بزرگى نیستید.
۱۰-وَقَالُوا لَوْ کُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا کُنَّا فِی أَصْحَابِ السَّعِیرِ۱۰٫ و گویند: اگر ما (به راستى) مى‌شنیدیم یا مى‌اندیشیدیم هرگز در زمره اهل آتش فروزان دوزخ نبودیم.
۱۱-فَاعْتَرَفُوا بِذَنْبِهِمْ فَسُحْقًا لِأَصْحَابِ السَّعِیرِ۱۱٫ پس به گناهشان اعتراف مى‌کنند و مرگ و دورى (از رحمت خدا) باد بر اهل آتش فروزان دوزخ.
۱۲-إِنَّ الَّذِینَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَیْبِ لَهُمْ مَغْفِرَهٌ وَأَجْرٌ کَبِیرٌ۱۲٫ البته کسانى که از پروردگارشان در نهان (در حال خلوت از مردم و نهان بودن عذاب از نظرشان) مى‌ترسند آنها را آمرزش و پاداشى بزرگ است.
۱۳-وَأَسِرُّوا قَوْلَکُمْ أَوِ اجْهَرُوا بِهِ إِنَّهُ عَلِیمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ۱۳٫ و گفتارتان را (در سینه خود یا از غیر همرازتان) پنهان دارید یا آشکار سازید
حتما خداوند به آنچه در سینه‌هاست داناست.
۱۴-أَلَا یَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَهُوَ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ۱۴٫ آیا کسى که آفریده نمى‌داند؟ هوش‌دار
کسى که (صاحب اندیشه و قدرت اندیشیدن او را) آفریده (اندیشه‌هایش را نیز) مى‌داند و او باریک‌بین و آگاه است.
۱۵-هُوَ الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِی مَنَاکِبِهَا وَکُلُوا مِنْ رِزْقِهِ وَإِلَیْهِ النُّشُورُ۱۵٫ اوست آن که زمین را (به هموار نمودن سطح و ایجاد حرکت وضعى و انتقالى در آن) براى شما رام نمود
پس بر دوش‌هاى آن راه روید (و همه جاى جسم کروى دوش آن است) و از روزى او بخورید
و (بدانید که فرمان) برانگیختن به دست او و حضور برانگیخته‌ها به سوى اوست.
۱۶-أَأَمِنْتُمْ مَنْ فِی السَّمَاءِ أَنْ یَخْسِفَ بِکُمُ الْأَرْضَ فَإِذَا هِیَ تَمُورُ۱۶٫ آیا از کسى که در آسمان است (فرمانش در آنجا جارى است چون خداوند
یا حضور پرقدرتش در آنجاست چون فرشتگان) ایمنید از این که شما را در زمین فرو برد پس به ناگاه زمین در موج و لرزه افتد (و شما را خرد کند).
۱۷-أَمْ أَمِنْتُمْ مَنْ فِی السَّمَاءِ أَنْ یُرْسِلَ عَلَیْکُمْ حَاصِبًا فَسَتَعْلَمُونَ کَیْفَ نَذِیرِ۱۷٫ یا از آن کس که در آسمان است ایمنید از این که تندبادى بر شما فرو فرستد که سنگریزه ببارد؟! پس به زودى خواهید دانست که بیم دادن من چگونه است!
۱۸-وَلَقَدْ کَذَّبَ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَکَیْفَ کَانَ نَکِیرِ۱۸٫ و حقیقت این است که کسانى که پیش از اینان (مشرکان مکه) بودند (پیامبران ما را) تکذیب کردند
پس عکس العمل و کیفر ما چگونه بود!
۱۹-أَوَلَمْ یَرَوْا إِلَى الطَّیْرِ فَوْقَهُمْ صَافَّاتٍ وَیَقْبِضْنَ مَا یُمْسِکُهُنَّ إِلَّا الرَّحْمَنُ إِنَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ بَصِیرٌ۱۹٫ و آیا آنها به پرندگانى که در بالاى سرشان در پروازند ننگریستند که گاه بال‌هاى خود گشوده دارند و گاه مى‌بندند؟! آنها را (در میان فضا) جز خداى رحمان نگه نمى‌دارد
که او به هر چیزى بیناست.
۲۰-أَمَّنْ هَذَا الَّذِی هُوَ جُنْدٌ لَکُمْ یَنْصُرُکُمْ مِنْ دُونِ الرَّحْمَنِ إِنِ الْکَافِرُونَ إِلَّا فِی غُرُورٍ۲۰٫ آیا کیست آن که سپاه شماست که شما را در برابر خداى رحمان یارى دهد؟! کافران جز در غفلت و فریب نیستند.
۲۱-أَمَّنْ هَذَا الَّذِی یَرْزُقُکُمْ إِنْ أَمْسَکَ رِزْقَهُ بَلْ لَجُّوا فِی عُتُوٍّ وَنُفُورٍ۲۱٫ یا کیست آن که به شما روزى دهد اگر خداوند روزیش را از شما بازدارد؟ (حق بر آنها پنهان نیست) بلکه در سرکشى و فرار (از حق) لجاجت مى‌ کنند.
۲۲-أَفَمَنْ یَمْشِی مُکِبًّا عَلَى وَجْهِهِ أَهْدَى أَمَّنْ یَمْشِی سَوِیًّا عَلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِیمٍ۲۲٫ پس آیا کسى که (به خاطر پست و بلندى راه) افتاده و خزنده بر صورت خود راه مى‌رود هدایت یافته‌تر است یا آن که با قامت راست بر راه مستقیم مى‌رود؟! (کافرى که پیوسته در لغزش کفر و فسق راه زندگى مى‌پیماید ره یافته‌تر است یا مؤمن قائم به ایمان در راه راست دین؟)
۲۳-قُلْ هُوَ الَّذِی أَنْشَأَکُمْ وَجَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَهَ قَلِیلًا مَا تَشْکُرُونَ۲۳٫ بگو: اوست آن که شما را پدید آورد و براى شما نیروى شنوایى و دیده‌ها و دل‌ها قرار داد اما شما کم سپاس مى‌گزارید.
۲۴-قُلْ هُوَ الَّذِی ذَرَأَکُمْ فِی الْأَرْضِ وَإِلَیْهِ تُحْشَرُونَ۲۴٫ بگو: اوست آن که شما را در این زمین بیافرید و (در آخرت) به سوى او گرد آورده مى‌شوید.
۲۵-وَیَقُولُونَ مَتَى هَذَا الْوَعْدُ إِنْ کُنْتُمْ صَادِقِینَ۲۵٫ و (کافران) گویند: این وعده (روز قیامت) کى است اگر شما راستگویید؟
۲۶-قُلْ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِنْدَ اللَّهِ وَإِنَّمَا أَنَا نَذِیرٌ مُبِینٌ۲۶٫ بگو: این علم تنها در نزد خداست
و من فقط بیم دهنده‌اى آشکارم.
۲۷-فَلَمَّا رَأَوْهُ زُلْفَهً سِیئَتْ وُجُوهُ الَّذِینَ کَفَرُوا وَقِیلَ هَذَا الَّذِی کُنْتُمْ بِهِ تَدَّعُونَ۲۷٫ پس چون آن (جهنم موعود) را از نزدیک ببینند چهره کسانى که کفر مى‌ورزیدند زشت و درهم گردد
و (به آنها) گفته شود: این همان چیزى است که آن را (در دنیا به عنوان مسخره) مى‌خواستید!
۲۸-قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَهْلَکَنِیَ اللَّهُ وَمَنْ مَعِیَ أَوْ رَحِمَنَا فَمَنْ یُجِیرُ الْکَافِرِینَ مِنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ۲۸٫ بگو: به من خبر دهید اگر خداوند مرا و هر کس را که با من است بمیراند یا بر ما رحم آورد (و زنده نگه دارد
به هر حال) کافران را چه کسى از عذاب دردناک پناه خواهد داد؟
۲۹-قُلْ هُوَ الرَّحْمَنُ آمَنَّا بِهِ وَعَلَیْهِ تَوَکَّلْنَا فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ هُوَ فِی ضَلَالٍ مُبِینٍ۲۹٫ بگو: آن (کسى که شما را به توحید او مى‌خوانم) خداى رحمت‌بخش (به همه جهان هستى) است
به او ایمان آوردیم و بر او توکل کردیم
پس به زودى خواهید فهمید که چه کسى در گمراهى آشکارى است.
۳۰-قُلْ أَرَأَیْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ مَاؤُکُمْ غَوْرًا فَمَنْ یَأْتِیکُمْ بِمَاءٍ مَعِینٍ۳۰٫ بگو: به من خبر دهید
اگر آب شما (در چشمه‌ها و چاه‌ها و رودها) در زمین فرو نشیند
کیست که براى شما آبى روان و گوارا بیاورد؟!