خواص معجزه آسای شاهی برای سلامتی، پوست و مو

شاهی از سبزیجات پرخاصیت با رشد سریع و بومی کشور ایران است. این گیاه به خانواده سبزیجات چلیپایی متعلق بوده و با خردل و آب تره (شاهی آبی) هم خانواده است.

ساقه، بذر و برگ های شاهی همگی خوش طعم هستند و برگ و ساقه ها در پخت و پز و برای تهیه سالاد کاربرد گسترده ای دارند.

از جمله خواص شاهی می توان به سلامت قلب، درمان پوکی استخوان، کم خونی، سلامت چشم، پیشگیری از آلزایمر، تقویت سیستم ایمنی، سلامت پوست و مو، درمان یبوست و پیشگیری از سرطان اشاره کرد.

طبع شاهی گرم و خشک است

  • به نظر می رسد منشا رشد شاهی کشور ایران بوده و بعدها به باغ های هند، سوریه، یونان و مصر منتقل شده است.
  • میوه شاهی به شکل یک غلاف کوچک پر از دانه های شاهی است.
  • شاهی چرخه زندگی اش را طی یک تا دو سال کامل می کند.
  • به ندرت گیاهان دیگر در نزدیکی سبزی شاهی رشد می کنند زیرا بوی قوی آن اثر منفی در رشد سایر گیاهان می گذارد.
  • شاهی به نام های تره تیزک یا تره تندک نیز معروف است.

خواص دارویی و فواید شاهی

۱٫ خواص شاهی در بارداری

ویتامین B9 یا اسید فولیک موجود در شاهی برای جلوگیری از نقایص مادرزای جنین حین بارداری و زایمان مانند نقص لوله عصبی ضروری می باشد. مصرف منظم شاهی ۱۰ درصد نیاز روزانه بدن به اسید فولیک را تامین می کند.

هشدار: مصرف شاهی در دوران بارداری باعث انقباضات رحمی شده و خطر بروز سقط جنین را افزایش می دهد.

۲٫ سلامت قلب

تحقیقات نشان داده ویتامین C موجود در شاهی برای سلامت سیستم قلبی عروقی مفید می باشد.

ویتامین K نیز نقش مهمی در در سلامت قلب و عروق ایفا کرده و از تجمع کلسیم اضافی روی دیواره شریان ها یا دریچه های قلب که به عنوان کلسیفیکاسیون شریانی نیز معروف است جلوگیری می کند.

کلسیفیکاسیون از عوامل کاهش الاستیسیته عروق خونی، افزایش فشار خون، بروز سکته مغزی و حمله قلبی می باشد.

افزودن ۱۴ گرم شاهی به سالاد روزانه تقریبا نیاز روزانه بدن به ویتامین K را تامین می کند.

توجه: به افرادی که روزانه مقادیر فراوانی کلسیم مصرف می کنند توصیه می شود حتما مواد غذایی دارای ویتامین K همچون کاسنی فرنگی، آب تره و شاهی را به رژیم غذایی خود اضافه کنند به جز مواردی که که داروهای ضد انعقاد خون مصرف می شود.

۳٫ دوران شیردهی

مصرف منظم شاهی با تحریک غدد مخصوص شیر در سینه به افزایش شیر مادر کمک می کند از سوی دیگر شاهی به دلیل پروتئین و آهن فراوان برای سلامت زنان پس از زایمان و در دوران شیردهی بسیار مفید است.

هشدار: با وجود فواید شاهی برای دوران شیردهی بهتر است از مصرف شاهی در این دوران اجتناب شود.

۴٫ ضد التهاب

شاهی حاوی مقادیر قابل توجهی ویتامین A است که آسیب ناشی از رادیکال های آزاد روی بافت ها و سلول های بدن را کاهش داده و از انسداد سلول ها جلوگیری می کند.

هنگامی که سیستم ایمنی بدن نسبت به پروتئین های غذایی واکنش نشان می دهد باعث بروز آلرژی های غذایی و التهاب می شود و مصرف ویتامین A خطر بروز انواع خاص آلرژی و التهاب را کاهش می دهد.

۵٫ پوکی استخوان

منگنز موجود در شاهی از بروز پوکی استخوان و آرتروز (استئوآرتریت) جلوگیری کرده و برای حفظ و افزایش تراکم استخوانی ضروری می باشد. شاهی خام حدود ۱۲ درصد نیاز روزانه بدن به منگنز را تامین می کند.

ویتامین K موجود در شاهی نیز باعث تقویت استخوان ها و دندان ها شده و با حفظ برخی تعادل های هورمونی، روند ترمیم استخوانی را بهبود می بخشد و از شکستگی استخوانی و پوکی استخوان پیشگیری می کند.

توجه: مصرف شاهی زمانی برای استخوان ها مفید است که دریافت روزانه کلسیم و منیزیم توسط بدن نیز در سطح مناسبی قرار داشته باشد.

۶٫ سیستم عصبی

ویتامین B2 یا ریبوفلاوین موجود در شاهی به درمان مشکلات سیستم عصبی مانند آلزایمر، ام اس، بی حسی، صرع و اضطراب کمک می کند.

به نظر می رسد ترکیب ویتامین B2 و ویتامین B6 برای کاهش علائم دردناک سندرم تونل کارپال (سندرم مجرای مچ دستی) مفید است.

خواص ضد التهابی شاهی نیز احتمال ابتلا به بیماری های مرتبط با سیستم عصبی همچون آلزایمر و پارکینسون را نیز کاهش می دهد.

۷٫ کم خونی

شاهی حاوی ویتامین B6 است که به تولید هموگلوبین در خون کمک کرده و باعث افزایش اکسیژن رسانی به اندام های مختلف بدن می شود.

از آن جا که تولید ناکافی سلول های قرمز در بدن باعث بروز علائم کم خونی همچون خستگی، درد و غیره می شود، مصرف مواد غذایی حاوی ویتامین B6 به کاهش این علائم و بهبود کم خونی کمک می کند.

۸٫ سلامت چشم

مانند اغلب سبزیجات تازه شاهی نیز منبع غنی ویتامین A و آنتی اکسیدان هایی همچون کارتنوئید است که نقش مهمی در سلامت چشم، بهبود بینایی و درمان شب کوری ایفا می کنند.

کارتنوئیدهای بتاکاروتن، لوتئین و زاکسنتین از شبکیه و ماکولا لوتئا در برابر آسیب رادیکال های آزاد ناشی از نور خورشید محافظت کرده و از بروز آب مروارید، دژنراسیون ماکولا و سایر شرایط دژنراتیو چشم جلوگیری می کند.

۹٫ تقویت سیستم ایمنی بدن

شاهی به دلیل دارا بودن ویتامین C و A به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک می کند.

ویتامین C قدرت دفاعی سلول های سفید خون را افزایش داده و به عنوان ضد باکتری و ضد ویروس قوی شناخته شده است و ویتامین A از نفوذ ویروس ها یا باکتری ها از طریق غشاهای مخاطی بدن همچون چشم، بینی، دهان، گلو، ریه ها و معده جلوگیری می کند.

۱۰٫ دهان و دندان

شاهی حاوی گلوکوناستورتین است که به از بین رفتن ارگانیسم های مضر در بدن کمک کرده و از رشد و تکثیر باکتری های مضر برای سلامت دهان، دندان و لثه که باعث پوسیدگی دندان ها می شود جلوگیری می کند.

از سوی دیگر ویتامین های فراوان موجود در شاهی نیز از سلامت لثه و دندان ها محافظت می کنند.

۱۱٫ ضد سرطان

گلوکوناستورتین موجود در شاهی مانع تولید آنزیم هایی خاصی می شود که مسئول رشد تومورهای سرطانی می باشند و ویتامین های آنتی اکسیدانی شاهی بخصوص ویتامین C به دلیل خاصیت ضد التهابی و ضد سرطانی از بدن در برابر عوامل سرطان زا محافظت می کنند.

لازم به ذکر است برای اثربخش بودن باید شاهی را به صورت خام مصرف کنید زیرا پختن شاهی مقادیر زیادی از مواد مغذی موجود در آن را از بین می برد.

۱۲٫ قاعدگی و پریود

ویتامین K و سایر ترکیبات موجود در شاهی به افزایش تولید استروژن در بدن کمک کرده و برای تنظیم سیکل قاعدگی و درمان بی نظمی پریود مفید است.

۱۳٫ هضم و گوارش

شاهی برای کسانی که از یبوست رنج می برند مفید است و ترکیب بذر شاهی و عسل نیز به درمان اسهال و اسهال خونی کمک می کند.

۱۴٫ برخی خواص شاهی در طب سنتی

شاهی برای خون مفید است و سرفه کودکان را برطرف می کند.

مصرف شاهی باعث افزایش میل جنسی می شود.

شاهی اثر زخم و کک و مک را از بین برده و به درمان اسهال کمک می کند.

شاهی برای درمان التهاب، عفونت های پوستی، آکنه و تصفیه خون مفید است و خاصیت دیورتیک و اکسپکتورانت دارد

خواص شاهی برای پوست و مو

توجه داشته باشید:

قبل از اعمال موضعی هر گونه ماسک یا ضماد روی پوست صورت و سایر نقاط حساس بدن، حتما اندکی از آن را روی بخش کوچکی از پوست دست تست کرده و ۲۰ دقیقه منتظر بمانید تا از عدم حساسیت پوست خود مطمئن شوید.

۱۵٫ درمان آفتاب سوختگی

شاهی به دلیل خاصیت ضد التهابی برای کاهش و درمان علائم ناشی از آفتاب سوختگی مفید است.

برای درمان آفتاب سوختگی کافیست مقداری شاهی را کوبیده، با عسل مخلوط کنید و روی نواحی مورد نظر قرار دهید. بعد از ۲۰ دقیقه با آب سرد بشویید.

۱۶٫ سلامت پوست و درمان زخم 

شاهی برای تسکین درد و درمان زخم مفید است و به بهبود بیماری های پوستی خارش دار کمک می کند.

مصرف شاهی به دلیل مواد مغذی موجود در این گیاه همچون اسیدهای چرب ضروری، اسید فولیک، کلسیم و ویتامین های C و A و E به حفظ سلامت پوست کمک می کند.

ترکیب شاهی و آب برای درمان ترک خوردگی لب ها، رفع خشکی پوست، تحریکات پوستی و آفتاب سوختگی مفید است.

۱۷٫ از بین بردن کک و مک صورت

شاهی باعث از بین رفتن جای زخم و جوش، لک های پوست و کک و مک صورت شده و به صاف و روشن شدن پوست کمک می کند.

ماسک صورت شاهی

مقداری جوانه شاهی را بکوبید و پس از ترکیب با آب و گلیسیرین روی پوست صورت بمالید. بعد از ۲۰ دقیقه با آب گرم بشویید.

۱۸٫ تقویت مو

شاهی به سلامت و تقویت موها کمک می کند و به دلیل محتوای ویتامین C موجود در آن برای درمان ریزش مو مفید است. ویتامین A و E موجود در شاهی نیز به ضخیم شدن تارهای مو و افزایش رشد آن کمک می کند.

روش استفاده از شاهی

برگ های شاهی معمولا داخل سالاد، سبزی خوردن، ساندویچ استفاده می شود.

شاهی برای خوش طعم کردن سوپ، ساندویچ ها و سالاد کاربرد دارد.

ارزش غذایی شاهی

مواد مغذی موجود در ۱۰۰ گرم شاهی به صورت زیر است:

کالری: ۳۲
چربی: ۰٫۷ گرم
کربوهیدرات: ۶ گرم
فیبر: ۱٫۱ گرم
شکر: ۴٫۴ گرم
پروتئین: ۲٫۶ گرم

عوارض جانبی و مضرات شاهی

  • شاهی حاوی گواتروژن می باشد که جذب ید در تیروئید را کاهش داده و ممکن است به کم کاری تیروئید منجر شود.
  • مصرف مقادیر بیش از حد شاهی ممکن است باعث بروز مشکلات گوارشی در افراد حساس شود.
  • مصرف شاهی ممکن است باعث کاهش بیش از حد قند خون در افراد دیابتی شود.
  • مصرف شاهی با خطر کاهش بیش از حد فشار خون و تداخل با داروی های کاهنده فشار همراه است.
  • به دلیل احتمال کاهش بیش از حد قند خون قبل و بعد از عمل، از مصرف شاهی حداقل دو هفته قبل از عمل جراحی اجتناب کنید.