خواص خار مریم خاصیت معجزه گر خار مریم برای سلامتی، پوست و مو

خار مریم از گیاهان دارویی فوق العاده مفید است که به خانواده کاسنیان تعلق داشته و بومی نواحی جنوبی اروپا و برخی مناطق آسیا می باشد. این گیاه امروزه در اکثر نقاط جهان به وفور یافت می شود.

از جمله خواص دارویی خار مریم می توان به درمان مشکلات کبدی و کبد چرب، سلامت استخوان ها، قلب و پوست، پیشگیری از دیابت، آلزایمر، کاهش کلسترول، سلامت مردان و کاهش علائم آسم اشاره کرد.

طبع خار مریم گرم است.

خواص خار مریم
خواص خار مریم

جالب است بدانید:

  • در انگلیسی به این گیاه Milk thistle (خار شیر) گفته می شود که به دلیل استخراج مایع سفید شیری از برگ های کوبیده خار مریم به این نام معروف شده است.
  • از آن جا که خار مریم اثر خارق العاده در درمان مشکلات کبدی دارد به آن “گیاه کبد” نیز گفته می شود.
  • خار مریم برای دام و گوسفندان سمی است.
  • مارتیغال، خار انگلیسی و خار مقدس از دیگر نام های این گیاه می باشد.

خواص دارویی و فواید خار مریم

۱٫ کبد و کبد چرب

گیاه خار مریم حاوی نوعی فلاونوئید پیچیده به نام سیلیمارین است که اثر سم زدا داشته و به پاکسازی سیستم لنفاوی، کیسه صفرا و سموم ناشی از فلزات مضر کمک می کند.

عصاره گیاه خار مریم سرعت درمان بیماری های کبد را افزایش داده و به بهبود اختلالات کبدی همچون سیروز کبدی که به دلیل مصرف بیش از حد الکل رخ داده کمک می کند.

خار مریم برای پیشگیری از کبد چرب، زردی، هپاتیت و کاهش عوارض بعد از پیوند کبد مفید است و عصاره آن از کبد در برابر آسیب های ناشی از مصرف بیش از حد داروهای شیمیایی محافظت می کند.

۲٫ دیابت

خار مریم حاوی آنتی اکسیدان ها، اسیدهای چرب و سیلیمارین است که به تنظیم سطح انسولین در بدن کمک کرده و برای کنترل قند خون در بیماران دیابتی یا افراد در معرض دیابت مفید است.

خار مریم سطح قند خون ناشتا و تری گلیسیرید سرم را کاهش داده، به بهبود عملکرد کبد که نقش مهمی در آزادسازی انسولین در جریان خود دارد کمک می کند و خطر بروز نوروپاتی دیابتی را کاهش می دهد.

۳٫ قلب

عصاره خار مریم حاوی مقادیر زیادی اسیدهای چرب سالم و امگا ۳ است که برای حفظ سلامت قلب ضروری می باشند.

امگا ۳ به کاهش سطح کلسترول خون کمک کرده و خطر ابتلا به آترواسکلروز، سکته مغزی و حمله قلبی را کاهش می دهد.

۴٫
قلب

عصاره خار مریم رشد سلول های سرطانی و تومور پوستی را مهار کرده و به پیشگیری از رشد سلول های سرطان پروستات، سینه و دهانه رحم کمک می کند.

سیلیبین موجود در خار مریم اثر برخی داروهای شیمی درمانی را بهبود بخشیده، عوارض جانبی شیمی درمانی را کاهش می دهد و بخصوص برای سرطان تخمدان مفید است.

نیاز به تحقیقات بیشتر در این زمینه می باشد.

۵٫ کاهش کلسترول

خاصیت ضد التهابی خار مریم به کاهش سطح کلسترول خون کمک کرده و برای تصفیه خون و جلوگیری از استرس اکسیداتیو مفید است.

سیلیمارین موجود در عصاره خار مریم نیز اثر مثبت در کاهش کلسترول بد خون و تری گلیسیرید دارد.

۶٫ سنگ کیسه صفرا

خار مریم با پاکسازی ضایعات متابولیک بدن عملکرد کیسه صفرا، کلیه ها و طحال را بهبود بخشیده و خطر بروز سنگ کیسه صفرا را کاهش می دهد.

۷٫ لاغری

برخی آزمایشات نشان داده سیلیمارین موجود در خار مریم به کاهش وزن کمک می کند، اگرچه به تحقیقات بیشتری در این زمینه نیاز است.

۸٫ سلامت استخوان

سیلیمارین به تقویت استخوان ها کمک کرده و از زوال استخوانی ناشی از کمبود استروژن در بدن جلوگیری می کند.

۹٫ آسم

سیلیماریان موجود در خار مریم با کاهش التهاب در راه های تنفسی از بروز آسم آلرژیک جلوگیری کرده و علائم آن را کاهش می دهد.

۱۰٫ تقویت سیستم ایمنی

خار مریم به ایمنی کل بدن کمک کرده و با عفونت ها مقابله می کند. سیلمارین موجود دراین گیاه با افزایش تولید گلوتاتیون در بدن با استرس اکسیداتیو مقابله کرده و سلامت عمومی بدن را بهبود می بخشد.

۱۱٫ آلزایمر

محققان بر این باورند که عصاره خار مریم به افزایش توانایی شناختی افراد کمک کرده و سیلیمارین موجود در آن با جلوگیری از تشکیل پروتئین بتا آمیلوئید که رابطه نزدیکی با آلزایمر دارد از بروز زوال عقل و آلزایمر پیشگیری می کند.

برخی مطالعات نشان داده مصرف خار مریم خطر ابتلا به بیماری های ام اس و پارکینسون را نیز کاهش می دهد.

۱۲٫ هضم و گوارش

خار مریم باعث افزایش تولید آنزیم های گوارشی و صفراوی شده و به دلیل خاصیت ضد التهابی به آرام سازی غشاهای مخاطی در روده و شکم کمک می کند.

خار مریم از قرن ها پیش برای درمان مشکلات سیستم گوارش فوقانی و سایر اختلالات گوارشی تجویز می شده است و به دلیل طعم تلخی که دارد باعث افزایش ترشح اسیدهای معده و آنزیم های گوارشی شده و به درمان سوء هاضمه کمک می کند.

مصرف دانه خار مریم به صورت ناشتا به سم زدایی بدن کمک کرده و هضم را بهبود می بخشد.

۱۳٫ دوران شیردهی

مطالعات اولیه نشان داده خار مریم به افزایش سطح پرولاکتین در بدن کمک کرده و تولید شیر مادر را افزایش می دهد. با این وجود توصیه می شود قبل از مصرف حتما با پزشک مشورت کنید.

۱۴٫ قاعدگی و پریود

خار مریم برای علائم سندرم پیش از قاعدگی همچون تغییرات خلق و خو، گرفتگی و حساسیت در ناحیه سینه مفید است.

۱۵٫ سلامت پروستات

سیلیمارین و سلنیوم موجود در خار مریم به کاهش علائم پروستات کمک کرده، تکرر ادرار را بهبود می بخشد و از تشدید سرطان پروستات در مردانی که سابقا عمل جراحی حذف پروستات داشته اند جلوگیری می کند.

۱۶٫ مردان

تحقیقات نشان داده خار مریم به همراه رزماری به افزایش کیفیت مایع منی، بهبود باروری و عملکرد جنسی در خرگوش ها مفید بوده است.

از آن جا که خار مریم دارای اثرات استروژنی می باشد فواید آن در افزایش باروری مردان نیاز به تحقیقات بیشتری دارد. اگرچه مردان به سطح سالم استروژن برای باروری و سلامت جنسی نیاز دارند اما فیتواستروژن هایی که گیرنده های استروژنی در مردان را بیش از حد تقویت می کنند معمولا میل جنسی مردانه را کاهش داده و خطر بروز اختلال نعوظ را افزایش می دهند.

فواید و مضرات خار مریم
فواید و مضرات خار مریم

۱۷٫ خواص خار مریم در طب سنتی 

در طب سنتی چینی از خار مریم برای دفع سموم فلزات، تسکین کبد و افزایش جریان صفراوی استفاده می شود.

خار مریم در غرب برای درمان افسردگی و مشکلات کبدی همچون یرقان، سیروز، هپاتیت و مسمومیت کاربرد دارد.

دم کرده ریشه و دانه های خار مریم برای درمان زردی و برگ ها و سر آن به صورت ضماد برای تسکین درد استفاده می شود.

برخی کاربردهای دارویی خار مریم در طب آیورودا هندی به صورت زیر است:

برای درمان هپاتیت A عصاره خار مریم را خریداری و سه بار در روز ۱/۴ فنجان از آن را میل می کنند.

برای درمان هپاتیت D نوشیدن جوشانده برگ های خار مریم دو بار در روز مفید است.

برای درمان رفلاکس اسید مصرف جوشانده دانه خار مریم دو بار در روز تجویز می شود.

برای درمان سنگ کیسه صفرا دانه های خار مریم خشک را آسیاب و نصف قاشق چایخوری از این پودر را صبح زود و شب ها قبل از خواب میل می کنند.

برای درمان مشکلات کبدی برگ های تازه خار مریم را به سالاد افزوده یا ۱ فنجان جوشانده برگ خار مریم مفید است. روش جایگزین مصرف روزانه دو بار کپسول ۱۸۰ میلی گرم خار مریم می باشد.

به بیماران مبتلا به ام اس توصیه می شود ۱ فنجان آب را جوشانده و ۲ گرم پودر دانه خار مریم را به آن اضافه و برای ۱۰ دقیقه دیگر بجوشانند. پس از صاف کردن روزی سه مرتبه از این جوشانده میل کنند.

برای سم زدایی بدن 1 تا ۲ قاشق چایخوری پودر دانه خار مریم را با ۱۰۰ میلی لیتر آب داغ ترکیب و به مدت ۱۰ دقیقه می جوشانند و جوشانده را به صورت ولرم میل می کنند.

برای درمان سندرم گیلبرت مصرف ۲۵۰ میلی گرم عصاره خار مریم دو بار در روز توصیه می شود.

برای طحال بزرگ شده، مخلوط شیر و نصف قاشق غذاخوری پودر خار مریم تجویز می شود.

خواص خار مریم برای پوست و مو

توجه داشته باشید:

قبل از اعمال موضعی هر گونه ماسک یا ضماد روی پوست صورت و سایر نقاط حساس بدن، حتما اندکی از آن را روی بخش کوچکی از پوست دست تست کرده و ۲۰ دقیقه منتظر بمانید تا از عدم حساسیت پوست خود مطمئن شوید.

۱۸٫ ضد پیری

آنتی اکسیدان های موجود در این گیاه از پوست در برابر آسیب ناشی از رادیکال های آزاد و آلودگی های محیطی محافظت کرده و اعمال موضعی عصاره آن روی پوست از آسیب پوست در مقابل اشعه مضر خورشید جلوگیری می کند.

خار مریم با افزایش رشد سلول های پوست از پیری زودرس پیشگیری کرده و خطر ابتلا به سرطان پوست را کاهش می دهد.

۱۹٫ سلامت پوست

خار مریم با تاثیر مثبت روی اندام های داخلی بدن همچون کبد، کلیه، خون، روده بزرگ و غیره به سلامت پوست کمک کرده و پوست را درخشان و زیبا می کند.

۲۰٫ درمان زخم

سیلیمارین موجود در خار مریم به ترمیم پوست و کاهش التهاب زخم ها کمک می کند.

۲۱٫ جلوگیری از ریزش مو

گیاه خار مریم به دلیل خاصیت سم زدا به تقویت موها کمک کرده و به عنوان درمان خانگی ریزش مو شناخته شده است.

روش مصرف خار مریم

ریشه های این گیاه را می توان به صورت خام، آب پز و برشته مصرف کرد.

ساقه را معمولا یک شب خیس می کنند تا تلخی آن گرفته شود و سپس داخل خورش استفاده می کنند.

از برگ های خار مریم برای درست کردن ترشی و درون سالاد استفاده می شود. برگ های آب پز جایگزین خوبی برای اسفناج است. دقت کنید برگ ها در هوای گرم و خشک ممکن است تلخ شوند.

دانه های برشته خار مریم جایگزین خوبی برای قهوه محسوب می شود. از دانه های خار مریم برای تولید روغن با کیفیت نیز استفاده می شود.

همچنین می توانید پودر دانه ها را روی غذاهای مختلف پاشیده یا برای تهیه سس و سالاد از آن استفاده کنید یا دانه های خرد شده خار مریم یا پودر آن را داخل ۱ لیوان آب میوه اضافه کرده و میل کنید.

اگرچه بسیاری از مردم مکمل های این گیاه – به شکل های مختلف مانند قرص و کپسول، ژل، پودر و تنتور – را به صورت آماده تهیه می کنند اما خار مریم به راحتی در طبیعت یافت می شود.

برای تهیه چای خار مریم برگ های تازه خار مریم را خرد کرده و حدود ۵ دقیقه داخل آب داغ دم کنید. برای خوش طعم شدن می توانید مقداری عسل به آن اضافه کنید.

در صورت دسترسی به تنتور خار مریم، ۱ یا ۲ قطره از آن را به ۱ لیوان افزوده و صبح و شب میل کنید.

همچنین می توانید خار مریم را به اسموتی میوه اضافه کرده و برای صبحانه میل کنید. برای این کار دانه های گیاه را یک شب در آب خیسانده و صبح به اسموتی اضافه کنید.

دوز مصرف خار مریم

متخصصان توصیه می کنند مصرف روزانه خار مریم به ۱۰۰ تا ۲۵۰ میلی گرم در روز محدود باشد.

نکته: قبل از اضافه کردن خار مریم به رژیم غذایی خود چه به صورت تازه یا مکمل های این گیاه حتما با پزشک مشورت کنید.

عوارض جانبی و مضرات خار مریم

  • به نظر می رسد خار مریم اثر نامطلوبی روی سلامت زنان باردار و مادران شیرده به جا می گذارد و این افراد باید از مصرف خار مریم اجتناب کنند.
  • خار مریم به خانواده کاسنیان تعلق دارد بنابراین افرادی که به گیاهانی همچون گل مروارید، گل همیشه بهار، گل داودی و غیره حساسیت دارند لازم است از مصرف خار مریم نیز خودداری کنند.
  • افرادی که به مشکلات باروری مبتلا هستند توصیه می شود قبل از مصرف خار مریم حتما با پزشک مشورت کنند.
  • مصرف بیش از حد خار مریم با علائمی همچون تهوع، سردرد، درد معده، تحریکات پوستی و خارش همراه است.
  • مصرف خار مریم در برخی افراد به اسهال، گرفتگی، واکنش های آلرژیک، مشکلات شکمی، تداخل دارویی، ضعف و گاز بیش از حد منجر می شود.