درمان افتادگی رحم (استاد ضیایی)

 

خانم دکتر منیژه پورجواد (جرّاح و متخصّص زنان و زایمان و عضو هیئت عملی دانشگاه علوم پزشکی مشهد) فرمود: دو بیماری شایع در بانوان، افتادگی رحم و افتادگی مثانه است.

رحم و مثانه مانند سایر اندام‌های بدن در جای خود ثابت هستند، امّا گاهی به دلیلی جا‌به‌جا شده و پائین‌تر از محلّ معمول خود قرار می‌گیرند، در این حالت، فرد دچار افتادگی رحم یا مثانه می‌شود.

افتادگی رحم به دلیل شُل شدن لیگامان‌های رحمی اتّفاق می‌اُفتد که در آن رحم کمی جا‌به‌جا می‌شود و پائین‌تر از جای معمول خود قرار می‌گیرد.

انواع افتادگی‌رحم: ۱ـ خفیف (در نوع‌خفیف، بیمار ناراحتی‌چندانی احساس‌نمی‌کند)، ۲ـ متوسّط (در نوع‌متوسّط، بیمار احساس‌بیرون‌افتادن چیزی از درون واژن می‌کند، یا احساس‌فشار و سنگینی‌در واژن می‌کند)، ۳ـ شدید (در نوع‌شدید، بیمار علائمش شدیدشده‌و تمام جسم‌ رحم بطرف‌بیرون، حالت برجستگی پیدا می‌کند، در نوع شدید بیماری؛ چون رحم تماس با بیرون از بدن دارد، زخمی می‌شود که احتمال هجوم میکروب‌های مضرّ و ایجاد عفونت وجود دارد)

توجّه: همچنین کمردرد و درد شکمِ ناشی از پائین آمدنِ اجزای داخل شکم که به نحوی با رحم در ارتباط اند، وجود دارد.

علل افتادگی‌رحم: ۱ـ زایمان‌های مکرّر، ۲ـ سقط جنین‌های مکرّر (این‌دو علّت باعث ضعف عضلات‌و سایر بافت‌های دستگاه تناسلی شده‌و افتادگی رحمی پیش‌می‌آید)، ۳ـ‌چاقی‌مُفرِط، ۴ـ عفونت‌های ادراری‌و عفونت‌های دستگاه‌تناسلی، ۵ـ یائسگی‌فیزیولوژی(زودرس)، یائسگی‌شناسنامه‌ای(در موعد مقرّر خود)افتادگی رحم

علائم بیماری افتادگی رحمی: ۱ـ اشکال در دفع مدفوع و ادرار، ۲ـ ناراحتی مبهم در لگن، ۳ـ درد حینِ روابط زناشویی (مجامعت)، ۴ـ کمردردی که با بلند شدن شدّت می‌یابد، ۵ـ بی‌اختیاری ادرار، ۶ـ نَشتِ ادرار یا ترشّح ادرار در هنگام خندیدن، هنگام سرفه کردن و هنگام عطسه زدن.

توجّه: صبح‌ها این علائم کمتر است امّا در طول روز این علائم، بیشتر شخص مبتلا به افتادگی رحم را آزار می‌دهد.

درمان در پزشکی جدید: در نوع خفیف افتادگی رحم، ورزش‌هائی را که بتواند عضلات را تقویت کند، تجویز می‌شود. در نوع متوسّط آن، با دارو درمان می‌شود و در مواردی نیز با وسایل پزشکی سعی در ثابت نگه داشتن رحم می‌شود، در نوع شدید آن، اگر فرد تمایلی به فرزندآوری نداشته باشد، جرّاحی تجویز می‌شود (جرّاحی آخرین راه حلّ است).

درمان گیاهی: جوشاندۀ بذر خیار در عرق ریشۀ شیرین بیان، مخلوط با ترنجبین شود و میل گردد، و سپس دمکردۀ مرزنجوش میل گردد.

توجّه: اگر بیماری افتادگی رحم درمان نشود، بی اختیاری ادرای و عفونت مثانه و عفونت دستگاه تناسلی در این بانوان بیشتر است.

تذکّر: پیشگیری همیشه بهتر از درمان است: ۱ـ کفش پاشنه بلند نپوشید، ۲ـ دارو یا خوارکی سقط‌جنین نخورید، ۳ـ تحرّک لازم هر روز داشته باشید (نَرمش‌ها و ورزش‌های سبک داشته باشید)، ۴ـ پیاده‌روی طولانی، ورزش‌سنگین نداشته‌ باشید، ۵ـ بار سنگین و… جابجا نکنید، ۶ـ غذا و ریز مغذّی تازه بخورید (غذای مانده و غذاهای صنعتی و فست فودها نخورید)، ۷ـ یبوست و بواسیر نداشته باشید و اگر دارید، درمان کنید، ۸ـ سَرِ پا (چمباته‌ای) زیاد ننشیند، ۹ـ با رجوع به متخصّص بیماری‌های زنان، چکاب‌های منظّمی داشته باشید، ۱۰ـ در موقع دفع مدفوع، از توالتِ فرنگی استفاده کنید.